^SEHIPILER^
18-Süre Kehf
Friday, November 2, 2007
<< Ana Sayfa - Bash Bet - Main Page>>
Qur'an Kerim
Uyghurche Terjimisi
18-Süre Kehf
Mekkide nazil bolghan, 110ayet.
Uyghurche Terjimisi
18-Süre Kehf
Mekkide nazil bolghan, 110ayet.
Nahayiti shepqetlik we méhriban Allah ning ismi bilen bashlaymen
Jimi hemdusana Allah qa xasturki, (Allah insanlarni) öz teripidin bolghan qattiq azabtin agahlandurush, yaxshi emellerni qilghan möminlerge obdan mukapat (yeni jennet) béridighanliqi bilen xush xewer bérish üchün, bendisi (yeni peyghembiri Muhemmed) ge toghra, héchqandaq qingghirliq (yeni ixtilap, ziddiyet) bolmighan qur'anni nazil qildi [1-2]. Ular (yeni yaxshi emellerni qilghan möminler) jennette menggü qalidu [3]. Allah ning balisi bar dégüchilerni agahlanduridu [4]. Ular we ularning ata-bowiliri bu bohtanlirida héchqandaq melumatqa ige emes, ularning éghizliridin chiqqan söz némidégen chong! Ular peqet yalghannila éytidu [5]. Eger ular qur'an'gha iman éytmisa, epsuslinip, ularning (imandin) yüz örügenlikidin özüngni halak qiliwétishing mumkin [6]. Insanlarning qaysilirining emeli eng yaxshi ikenlikini sinash üchün, biz heqiqeten yer yüzidiki shey'ilerning hemmisini yer yüzining zinniti qilduq [7]. Biz choqum yer yüzidiki (del-derex, tagh we bina qatarliq) nersilerning hemmisini yoq qilip, yer yüzini tüptüz bayawan'gha aylandurimiz [8]. Es'habulkehfni we reqim (yeni es'habulkehfning isimliri yézilghan taxta) ni (bizning qudritimizni körsitip béridighan) alametlirimiz ichidiki eng qiziqi dep qaridingmu? [9]. Öz waqtida bir qanche yigit gharni panah jay qiliwaldi, ular: "perwerdigarimiz! Bizge rehmet xeziniliringdin ata qilghin, bizning ishlirimizni tüzep, bizni hidayet tapquchilardin qilghin" dédi [10]. Ularni biz gharda uzun yillar uxlitip qoyduq [11]. Andin ikki guruh (yeni es'habulkehf ichidiki qanchilik uxlighanliqliri heqqide ixtilap qilishqan ikki guruh) tin qaysisining gharda qanchilik uzaq turushqanlirini inchike hésablaydighanliqini sinash üchün ularni oyghattuq [12]. Biz sanga ularning hékayisini rastliqi bilen éytip bérimiz, ular heqiqeten perwerdigarigha iman éytqan, biz hidayetni ziyade qilghan yigitlerdur [13]. Ularning dillirini (yeni iradisini) mustehkem qilduq, öz waqtida ular (imansiz zalim padishah aldida) des turup éytti: "bizning perwerdigarimiz asmanlarning we zémining perwerdigaridur, biz uni qoyup hergizmu bashqa ilahqa ibadet qilmaymiz, eger biz) Allah ning shériki bar) deydighan bolsaq, bu chaghda heqiqetenmu tolimu yiraqlashqan bolimiz [14]. Bizning qewmimiz Allah ni qoyup (butlarni) ilah qiliwaldi, ular özlirining ilahlargha ibadet qilishqa tégishlik ikenlikige némishqa éniq delil keltürmeydu, Allah qa yalghanni chaplighan ademdinmu zalim kim bar?" [15]. (i yigitler!) siler ulardin we ularning Allah tin bashqa ibadet qilidighan butliridin ayrilghan ikensiler, gharni panah jay qilinglar, perwerdigaringlar silerge keng rehmet qilidu, Allah silerning ishliringlarni asanlashturup béridu [16]. Kün chiqqan chaghda ularning gharning ong teripige ötüp ketkenlikini, kün patqan chaghda ularning gharning shimal teripige ötüp ketkenlikini körüsen (yeni gharning ishki shimal terepte bolghanliqtin künning nuri gharning ikki teripige chüshüp turidu, Allah ularni hörmetligenliktin, kün chiqqandimu, patqandimu uning nuri ularning üstige chüshmeydu), ular bolsa gharning (otturisidiki) boshluqtur, bu Allah ning (qudritini körsitip béridighan) alametlerdindur, kimniki Allah hidayet qilidiken, u (heqiqiy) hidayet tapquchidur, kimniki (qilghan yaman emeli tüpeylidin) Allah azduridiken, uninggha yol körsetküchi dostni hergiz tapalmaysen [17]. (mubada ularni köridighan bolsang, közlirining ochuqluqi we örülüp turidighanliqtin) ularni oyghaq dep oylaysen, halbuki, ular uyqudidur, ularni biz ong we sol terepke örüp turimiz. Ularning iti (ghar) ning bosughisigha ikki putni sozup yatidu, eger ularni köridighan bolsang, elwette ulardin qattiq qorqup, yüz örüp choqum qachqan bolatting [18]. Ularni uxlatqinimizdek, (gharda qanchilik turghanliqlirini) öz-ara sorashsun dep (ölümge oxshash uzaq oyqudin) ularni oyghattuq, ularning biri "(bu gharda) qanche uzun turdunglar?" dédi. Ular: "bir kün yaki bir kündinmu az turduq" déyishti. Ularning (bezisi) dédiki, "qanche uzaq turghanliqinglarni perwerdigaringlar obdan bilidu (buni sürüshtürüshning paydisi yoq, biz hazir ach), biringlarni buyrunglar, bu tenggilerni sheherge élip bérip, kimning tamiqi eng pakiz bolsa, uningdin silerge sétiwélip élip kelsun, u (sheherge kirishte we tamaq sétiwélishta) éhtiyat qilsun silerni héch kishige tuydurmisun [19]. Eger sheherdiki kishler silerni tutuwalsa, silerni chalma kések qilip öltüridu, yaki silerni özlirining dinigha kirishke mejburlaydu, mundaqta hergizmu meqsitinglargha érishelmeysiler" [20]. Ularni uxlitip oyghatqinimizdek, kishilerge Allah ning (qayta tirildürüsh toghrisidiki) wedisining heqliqini we qiyametning bolidighanliqida shek-shübhe yoq ikenlikini bildürüsh üchün, kishilerni ularning ehwalidin xewerdar qilduq. Öz waqtida ular (es'habulkehf qebzi roh qilin'ghandin kéyin) es'habulkehfning ishi üstide detalash qilishti, bezi kishler: "(ularning yénigha héch kishining kirmesliki üchün) es'habulkehfning etrapigha (yeni gharning ishikige) bir tam étinglar" dédi, Allah es'habulkehfning ehwalini hemmidin obdan bilidu, gépi ötidighan bashliqlar (yeni padishah we sheher kattibashliri): "gharning etrapigha (yeni gharning ishki aldigha) elwette bir mesjid salayli" dédi [21]. Ular (yeni peyghember eleyhissalamning zamanidiki Nasaralar): "ular (yeni es'habulkehf) üch bolup, tötinchisi ularning itidur" deydu, beziler: "ular besh bolup, altinchisi ularning itidur" deydu, bu pütünley asassiz, qarisigha (éytilghan sözdur), yene beziler: "ular yette bolup, sekkizinchisi ularning itidur" deydu, éyitqinki, "ularning sanini perwerdigarim obdan bilidu, undin bashqa azghina kishiler bilidu." ular toghrisida (Nasaralar bilen) peqet yüzegine munazirileshkin (yeni bu heqte munazirileshküchilerni testiqmu qilmaydighan, yalghan'ghimu chiqarmaydighan derijide munazirileshkin). Ularning héchbiridin es'habulkehf qissisini sorimighin [22]. Sen birer ishni qilmaqchi bolsang, "ete shu ishni choqum qilimen" démey [23], "xuda xalisa" dégen sözni qoshup dégin (yeni xuda xalisa qilimen dégin), (xuda xalisa dégen sözni untup qalsang, perwerdigaringni tilgha alghin (yeni "xuda xalisa" ni ésingge kelgende éytqin) hemde: "perwerdigarimning méni buningdinmu yéqin toghra yolgha bashlishini (yeni dinim, dunyayimda méni eng tüzük ishlargha muweppeq qilishini) ümid qilimen" dégin [24]. Ular öz gharida üchyüz toqquz yil turdi [25]. Éyitqinki, "ularning turghan waqtini Allah obdan bilidu, asmanlardiki, zémindiki gheybni (bilish) Allah qa xastur. Allah ning körüshi némidégen mukemmel! Allah ning anglishi némidégen mukemmel! Ulargha Allah tin bölek héchqandaq yardemchi bolmaydu, Allah öz hökmide héch kishini shérik qilmaydu" [26]. (i Muhemmed!) sen perwerdigaringning kitabidin sanga wehyi qilin'ghanni oqughin, Allah ning sözlirini héch kishi özgertelmeydu, sen hergizmu Allah tin bölek iltijagah tapalmaysen [27]. Sen perwerdigaringning raziliqini tilep, etigen-axshamda uninggha ibadet qilidighanlar (yeni ajiz, kembeghel musulmanlar) bilen sewrchan bille bolghin, hayatiy dunyaning zibuzinnitini (yeni mushriklarning chonglirining söhbitini) dep, ularni közge ilmay qalmighin, biz dilini zikrimizdin gheplette qaldurghan, nepsi xahishigha egeshken, ishi heddidin ashqan ademning (sözi) ge egeshmigin [28]. (i Muhemmed!) "(bu) heq (qur'an) perwerdigaringlar teripidin nazil bolidu, xalighan Adem iman éytsun, xalighan Adem kapir bolsun" dégin, biz heqiqeten kapirlar üchün tütün perdiliri ularni oriwalidighan otni teyyarliduq, ular (teshnaliqtin) su telep qilsa, ulargha meden éritmisige oxshash, yüzlerni köydürüwétidighan (nahayiti qiziq) su bérilidu, bu némidégen yaman sharab! Jehennem némidégen yaman jay! [29]. Iman éytqan we yaxshi emellerni qilghanlargha kélidighan bolsaq, biz ularning qilghan yaxshi emellirining sawabini heqiqeten yoqqa chiqiriwetmeymiz [30]. Ene shular astidin östengler éqip turidighan, ular daim turidighan jennetlerdin behrimen bolidu, jennette ular altun bileyzüklerni salidu, népiz we qélin yipektin ishlen'gen yéshil kiyimlerni kiyidu. (altun we ésil rextler bilen qaplan'ghan) textlerge yölinip olturidu. Bu némidégen yaxshi mukapat! Jennet némidégen güzel jay [31] ular (yeni kembeghellerni yéningdin qoghliwétishni telep qilghan kapirlar) gha mundaq (biri mömin, biri kapir bolghan) ikki ademni misal qilip keltürgin: ularning birige (yeni kapirgha) biz etrapi xormizarliq, (ikki baghning) otturisi ékinzarliq bolghan talliq ikki bagh ata qilduq [32]. Her ikkilisi kem-kutisiz, toluq méwe béridighan baghlar bolup, ularning arisidin éqip turidighan östengni berpa qilduq [33]. U (yeni bagh igisi) nurghun mal-mülükke ige idi, u buradirige pexirlinip: " men sendin bay, ademlirim (yeni xizmetchilirim, balilirim, yardemchilirim) séningdin köp" dédi [34]. U (mömin buradirini yétilep) béghigha kirip (kufriliq qilish bilen) özige zulum qilghan halda éytti: "bu bagh menggü yoqalmaydu dep oylaymen [35]. Shuningdek qiyamet bolmaydu dep oylaymen, eger men perwerdigarimgha qayturulghandimu (yeni qiyamet bolghandimu) elwette bu baghdin yaxshiraq jayni tapimen" [36]. Uninggha (mömin) buradiri munazirileshken halda éytti: "séni (eslide) tupraqtin, andin abimeniydin yaritip, andin séni rawurus insan qilghan zatni inkar qilamsen? [37] lékin men perwerdigarim bolghan u Allah ni (étirap qilimen), perwerdigarimgha héch ehedini shérik keltürmeymen [38]. Men béghinggha kirgen chéghingda: Allah ning yardimi bolmisa qolumdin héch ish kelmeydu. Désengchu! Séning qarishingche, méning mélim we ewladim séningdin az bolsimu [39], ümidki, perwerdigarim manga séning béghingdin yaxshiraq nerse ata qilghay. Béghinggha asmandin bir apet yüzlendürüsh bilen béghing tüptüz qaqas yerge aylinip qalghay [40], yaki uning süyi singip kétip uni izdesh (yeni eslige keltürüsh) séning qolungdin kelmeydu" [41]. Uning méwiliri (yeni béghi) weyran boldi, télining bidishliri yerge yiqildi, u baghqa serp qilghan chiqimlirigha (hesret chékip) ikki alqinini uwulighili turdi hemde u: "men perwerdigarimgha héch ehedini shérik keltürmisemchu" dédi [42]. Uninggha Allah tin bashqa yardem qilidighan (yeni uningdin bu balani dep'i qilidighan) héch jamae bolmidi, özigimu özi yardem qilalmidi (yeni balani özidin dep'i qilalmidi) [43]. Bu yerde (yeni mundaq halette) medetkar bolush peqet berheq Allah qa xastur, Allah (özige iman éytquchilargha dunya we axirette) yaxshi mukapat bergüchidur, (uninggha yölen'gen we uni ümid qilghanlarning) aqiwitini yaxshi qilghuchidur [44]. (i Muhemmed!) ulargha (yeni kishilerge) dunya tirikchiliki heqqide mundaq misalni keltürgin: (u shuninggha) oxshayduki, biz asmandin yamghur yaghdurduq, shu su bilen zéminning ösümlükliri bir-birige chirmiship boluq östi, kéyin u qurup töküldi, shamallar uni (terep-terepke) uchurup ketti, Allah her nersige qadirdur [45]. Mallar we balilar dunya tirikchilikining zinnitidur, baqi qalidighan yaxshi emellerning sawabi perwerdigaringning neziride téximu yaxshidur. Ümid téximu chongdur [46]. U künde (yeni qiyamet künide) biz taghlarni yoq qilimiz, zéminni ochuq, tüptüz körisen (yeni uni tosup turidighan tagh, derex, binalar bolmaydu), ularni (yeni insanlarni) (mehshergahqa) yighimiz, ulardin bir kishinimu qaldurup qoymaymiz [47]. Ular (yeni jimi xalayiq) sep-sep bolushup perwerdigaringgha toghrilinidu, (kapirlargha) "siler bizning aldimizgha silerni deslepte qandaq yaratqan bolsaq, shu halette (malsiz, balisiz, yalingach) keldinglar, belki siler, silerge wede qilin'ghan chaghni békitmeydu, dep oylighansiler (yeni ölgendin kéyin tirilish, hésap bérish, jazagha tartilish yoq dep oylighansiler)" deymiz [48]. Kishilerning name-emali otturigha qoyulidu, gunahkarlarning uningdiki xatirilerdin qorqqanliqini körisen, ular: "way bizge! Bu name-emalgha chong-kichik gunahning hemmisi xatiriliniptighu? " deydu, ular qilghan-etkenlirining hemmisining name-emaligha xatirilen'genlikini köridu, perwerdigaring héch ademge zulum qilmaydu [49]. Öz waqtida biz perishtilerge: "ademge sejde qilinglar" déduq, iblistin bashqa hemmisi sejde qildi, iblis jinlardin idi. Shunga ü perwerdigarining itaitidin chiqti. Méni qoyup iblisni we uning ewladini dost qiliwalamsiler? Halbuki, ular silerge düshmendur, iblis zalimlar üchün némidégen yaman bedel! (yeni Allah qa ibadet qilishning ornigha sheytan'gha choqunush némidégen yaman!) [50]. Ular (yeni sheytanlar) gha asmanlarning we zéminning yaritilishinimu, ularning özlirining yaritilishinimu körsetkinim yoq (yeni mezkurlarni xelq etken chéghimda ularni hazir qilghinim yoq), (kishilerni) azdurghuchilarni yardemchi qiliwalghinimmu yoq [51]. Shu künde Allah (ulargha) éytidu: "siler méning shériklirim dep oylighininglarni chaqiringlar". Ular chaqiridu, lékin ular (ning shérikliri) ijabet qilmaydu, biz ularning arisida (ular ötelmeydighan) halaketlik jayni peyda qilduq [52]. Gunahkarlar dozaxni körüp, uninggha kiridighanliqigha jezm qilidu, dozaxtin qachidighan jay tapalmaydu [53]. Bu qur'anda insanlargha türlük misallarni bayan qilduq. Insan köp detalash qilidu (yeni köp jédellishish insanning tebiitidur) [54]. Insanlargha hidayet kelgen chaghda, ularning iman éytmasliqliri we perwerdigaridin meghpiret telep qilmasliqliri peqet (Allah ning) burunqilargha tutqan yolini (yeni halak qilishni kütidighanliqliri) yaki özlirige kélidighan azabni közliri bilen körüshni (kütidighanliqliri) üchündur [55]. Biz peyghemberlerni peqet (iman éytquchilargha) xosh xewer bergüchi, (asiyliq qilghuchilarni) agahlandurghuchi qilip ewetimiz. Kapirlar (peyghemberler élip kelgen) heqiqetni yoqqa chiqirish üchün biHude sözlerni qilip munazirilishidu, ular méning ayetlirimni we ulargha bérilgen agahlandurushlarni mesxire (yeni oyunchuq) qiliwaldi [56]. Perwerdigarining ayetliri bilen pend-nesihet qilin'ghan, u ayetlerdin yüz örügen we özining qilghan gunahlirini untughan kishidinmu zalim kishi barmu? Shübhisizki, biz ularning dillirigha qur'anni chüshinishke tosqunluq qilidighan perdilerni tarttuq, qulaqlirini éghir qilduq, eger ularni hidayetke dewet qilsang, ular hergiz hidayet tapmaydu (yeni ularni iman'gha, qur'an'gha dewet qilsang, ular dewitingni hergiz qobul qilmaydu) [57]. Perwerdigaring nahayiti meghpiret qilghuchidur we rehim qilghuchidur. Eger Allah ularni qilmishigha qarap jazalaydighan bolsa, elwette ulargha qilinidighan azabni tézletken bolatti, lékin ulargha belgilen'gen bir waqit bar, (u waqit kelgende) ular Allah tin bölek héch panagah tapalmaydu [58]. Shu sheherlerning ahaliliri (yeni Hud, salih, lut, shueyb peyghemberlerning qewmlirige oxshash ötkenki ümmetler) zulum qilghanliqliri üchün, ularni halak qilduq, ularning halak bolushigha mueyyen waqitni belgiliduq [59]. Öz waqtida Musa yash xadimigha (yeni yushe ibin nun'gha): "ikki deryaning qoshulidighan jayigha yetmigiche méngishimni toxtatmaymen, (shu jaygha yetken'ge qeder) uzaqqiche méngiwérimen" dédi [60]. Ular ikki deryaning qoshulidighan jayigha yétip barghanda, béliqini untup qaldi, béliq deryagha yol élip ketti [61]. Ular (ikki deryaning qoshulidighan jayidin) ötkende Musa yash xadimigha: "etigenlik tamiqimizni élip kelgin, bu sepirimizde heqiqeten charchap kettuq" dédi [62]. Yash xadim: "biz chong tash astida aram éliwatqanda (yüz bergen ishtin yeni pishurulghan béliqning tirilip, séwettin sekrep chiqip deryagha kirip ketkenlikidin ibaret qiziq ishtin) xewiring barmu? Men rastla béliqni untuptimen. Béliqning (ajayip weqesi) ni sanga éytishni peqet sheytan manga untulduruptu, béliq deryagha ajayip yol alghan idi" dédi [63]. Musa: "bizning izdeydighinimiz del mushu idi" dédi-de, ikkisi kelgen izi boyiche keynige yénishti [64]. U ikkisi (béliqni untughan chong tashning yénida) bizning bendilirimizdin chong merhemitimizge érishken we bizning özimizge xas ilmimizni (yeni ilmiy gheybni) biz bildürgen bir bendini (yeni xizir eleyhissalamni) uchratti [65]. Musa uninggha: "Allah sanga bildürgen toghra ilimni manga ögitishing üchün sanga egisheymu? (yeni söhbitingde bolaymu?)" dédi [66]. U éytti: "sen men bilen bille bolushqa sewr-taqet qilip turalmaysen [67]. Sen chongqur tonup yetmigen (yeni qarimaqqa yaman, emma mahiyitini sen chüshenmigen) ishqa qandaqmu sewr-taqet qilip turalaysen?" [68]. Musa éytti: "Allah xalisa méni sewr qilghuchi körisen, séning buyruqunggha xilapliq qilmaymen" [69]. (xizir) éyitti: "eger sen manga egeshseng, (yoluqqan ish toghrisida) men uni sanga sözlep bergiche uningdin sorima (yeni özüm sözlep bermigiche qilghan ishlirimdin sorima)" [70]. Shuning bilen u ikkisi birlikte méngip kélip bir kémige chiqishti, (xizir) kémini téshiwetti (yeni kémining bir taxtisini sughuruwetti), Musa (uninggha): "kémidikilerni gherq bolup ketsun dep kémini teshtingmu? Sen heqiqeten (qorqunchluq) chong bir ishni qilding" dédi [71]. (xizir) sen heqiqeten men bilen bille bolushta sewr-taqet qilip turalmaysen démidimmu?" dédi [72]. Musa éytti: "ehdini untup qalghanliqimgha méni eyiblime, sen bilen bille bolushta méni qiyin halgha chüshürüp qoyma" [73]. U ikkisi yeni birlikte mangdi, ular bir balini uchratti, (xizir) uni öltürüp qoydi. Musa: "sen bir bigunah janni naheq öltürdüng, sen heqiqeten yawuz ishni qilding" [74]. (xizir) éytti: "sanga men heqiqeten men bilen bille bolushqa sewr-taqet qilip turalmaysen démidimmu? " [75]. Musa éytti: "buningdin kéyin yene sendin birer ish toghruluq sorisam (yeni qilghan ishinggha étiraz bildürsem), méni özüngge hemrah qilmighin, (sanga bergen wedemge üch qétim xilapliq qilghanliqim üchün méning aldimda (manga hemrah bolmasliqta) mezursen" [76]. U ikkisi yene bille méngip bir sheherge yétip keldi, sheher ahalisidin tamaq soridi, sheher ahalisi ularni méhman qilishtin bash tartti, ular bu sheherde örülüp chüshey dep qalghan bir tamni uchratti, (uni xizir qoli bilen sinap) tüzlep qoydi. Musa éytti: "eger xalisang bu ish üchün elwette ish heqqi alghan bolatting" [77]. (xizir) éytti: "bu, sen bilen méning ayrilish (waqtimiz), sen sewr-taqet qilip turalmighan (yuqiriqi üch ishning) heqiqitini sanga chüshendürüp bérey [78]. Kémige kelsek, u déngizda ishleydighan birqanche neper kembeghelning kémisi idi, men uni téship eybnak qilmaqchi boldum, (chünki) ularning aldida (yeni baridighan yollirida) herqandaq saq kémini igisidin (zorluq bilen) tartiwalidighan bir padishah bar idi [79]. (öltürülgen) baligha kelsek, uning ata-anisi mömin idi. (u eslide kapir yaritilghanliqtin, chong bolghanda) uning gumrahliq bilen kufrini ata-anisigha téngishidin qorqtuq [80]. Shuning üchün biz ularning perwerdigarining ulargha u baligha qarighanda pak we köyümlük perzent ata qilishini irade qilduq [81]. Tamgha kelsek, u sheherdiki ikki yétim balining idi, tam astida ularning (heqqi bolghan) xezinisi bar idi (tam örülüp ketse, xezinisi échilip qélip kishiler uni élip kétetti), ularning ata-anisi yaxshi Adem idi. Perwerdigaring ularning chong bolghanda tam astidiki xezinisini chiqiriwélishini irade qildi, bu perwerdigaringning (ulargha qilghan) rehmitidur, uni (yeni yuqiriqi üch ishni) men öz xahishim bilen qilghinim yoq (belki uni Allah ning emri we ilhami bilen qildim), sen sewr-taqet qilip turalmighan nersilerning heqiqiti ene shu" [82]. Ular (yeni Yehudiylar) sendin zulqerneyn toghruluq sorishidu. "silerge men uning qissisini (wehyi asasida) bayan qilimen" dégin [83]. Uninggha biz zéminda heqiqeten küch-qudret ata qilduq, uninggha öz meqsitige yétishning pütün yollirini asanlashturup berduq [84]. Zulqerneyn (Allah uninggha asanlashturup bergen) yolgha mangdi [85]. U künpétish terepke yétip barghanda, künning qara layliq bulaqqa pétip kétiwatqanliqini hés qildi. U bulaqning yénida bir türlük qewmni uchratti. Biz: "i zulqerneyn! Sen ularni jazalighin yaki ulargha yaxshi muamilide bolghin" déduq [86]. Zulqerneyn éytti: "kimki zulum qilghan bolsa, biz uni jazalaymiz, andin u perwerdigaringning dergahigha qayturulidu, perwerdigari uni qattiq jazalaydu [87]. Kimki iman éytsa we yaxshi emel qilsa, uninggha eng yaxshi mukapat bérilidu, uni qolay ishqa buyruymiz" [88]. Andin zulqerneyn (Allah uninggha qolayliq qilip bergen) yolgha mangdi [89]. Zulqerneyn künchiqish terepke barghanda, künning shundaq bir qewmning üstige chüshüwatqanliqini kördiki, u qewmge biz (künning hararitidin) saqlinidighan (kiyim, imaret qatarliq) nersilerni ata qilmiduq [90]. Ehwal shundaq boldi (yeni zulqerneyn künchiqish tereptiki kishilergimu künpétish tereptiki kishilerge qilghan muamilini qildi). Biz uning qolidiki nersilerdin toluq xewerdar iduq [91]. Andin u (Allah uninggha qolayliq qilip bergen) yolgha mangdi [92]. Zulqerneyn ikki tagh arisigha yétip barghanda, ikki tagh aldida héchqandaq sözni chüshenmeydighan (yeni özining tilidin gheyri tilni bilmeydighan) bir qewmni uchratti [93]. Ular: "i zulqerneyn! Yejuj bilen mejuj yer yüzide heqiqeten buzghunchiliq qilghuchilardur, biz bilen ularning arisigha bir tosma sélip bérishing üchün, sanga bir qisim mélimizni (bajgha oxshash tölisek bolamdu?" dédi [94]. Zulqerneyn éytti: "Allah ning manga bergen nersiliri (yeni küch-quwwet we padishahliq silerning manga béridighan mélinglardin) artuqtur, manga Adem küchi yardem qilinglar, ular bilen silerning aranglargha mustehkem bir tosma sélip bérey [95]. Manga tömür parchilirini élip kélinglar, (tömür parchiliri döwilinip) ikki taghning arisi tekshi bolghanda, köyüklerni bésinglar". Tömür parchiliri (qizip) ottek bolghanda, u: "manga (éritilgen misni) béringlar, üstige tökey" dédi [96]. Ular (yeni yejuj-mejuj) uning üstige chiqishqimu, uni téshishkimu qadir bolalmidi [97]. Zulqerneyn éytti: "bu (yeni tosmining berpa qilinishi) perwerdigarimning némitidur, perwerdigarimning wedisi ishqa ashqanda, u uni tüptüz qiliwétidu, perwerdigarimning wedisi heqtur" [98]. U künde (yeni qiyamet künide, qistangchiliqtin) kishilerni bir-birige gireleshtürüwétimiz, sur chélinidu, ularni (hésab üchün) yéghimiz [99]. U künde kapirlargha jehennemni ashkara körsitimiz [100]. Ularning (bu dunyadiki chaghlirida dillirining) közliri méni yad qilishtin perdilen'gen idi, (ularning dillirini zulmet basqanliqi üchün kalamullani) anglashqa qadir emes idi [101]. Kapirlar méni qoyup bendilirimni mebud qiliwélishqa bolidu dep oylamdu? Biz jehennemni kapirlargha heqiqeten menzilgah qilip teyyarliduq [102]. Silerge emelliri jehettin eng ziyan tartquchilarni éytip béreylimu? [103]. Ular hayatiy dunyada qilghan emelliri yoqqa chiqqan emma özliri obdan ish qilduq dep oylighan ademlerdur [104]. Ene shular perwerdigarining ayetlirini we uninggha mulaqat bolushni inkar qilghan, netijide qilghan emelliri bikar bolup ketken kishilerdur, qiyamet küni ularni (yeni mundaq kishilerni) qilche étibargha almaymiz [105]. Kapir bolghanliqliri, méning ayetlirimni we peyghemberlirimni mesxire qilghanliqliri üchün, ularning jazasi jehennemdur [106]. Shübhisizki, iman éytqan we yaxshi emellerni qilghanlarning menzilgahi firdews jennetliri bolidu [107]. Ular firdews jennetliride menggü qalidu, uningdin yötkilishni xalimaydu [108]. Éytqinki, "perwerdigarimning sözlirini yézish üchün, eger déngiz (süyi) siya bolup ketse, perwerdigarimning sözliri tügimey turup, déngiz (süyi) choqum tügep ketken bolatti, mubada yene shunchilik déngiz (süyini) keltürsekmu" [109]. (i Muhemmed!( éytqinki, men silerge oxshash bir insanmen, manga wehiy qiliniduki, silerning ilahinglar yalghuz bir ilahtur, kimki, perwerdigarigha mulaqat bolushni ümid qilidiken (sawabini ümid qilip azabidin qorqidiken), yaxshi ish qilsun. Perwerdigarigha qilidighan ibadetke héchkimni shérik keltürmisun" [110].
Munderijige Qaytimen
Labels: 18-Süre Kehf
