^SEHIPILER^
24-Süre Nur
Wednesday, October 31, 2007
<< Ana Sayfa - Bash Bet - Main Page>>
Qur'an Kerim
Uyghurche Terjimisi
24-Süre Nur
Medinide nazil bolghan, 64 ayet.
Uyghurche Terjimisi
24-Süre Nur
Medinide nazil bolghan, 64 ayet.
Nahayiti shepqetlik we méhriban Allah ning ismi bilen bashlaymen
(i Muhemmed!) bu bir süridurki, uni biz (sanga) nazil qilduq, uningdiki (ehkamlarni) perz qilip békittuq, (i möminler!) silerning wez-nesihet élishinglar üchün, uningda (silerni emel qilsun dep sheriet ehkamlirini öz ichige alghan) roshen ayetlerni nazil qilduq [1]. Zina qilghuchi ayal we zina qilghuchi erning her birini yüz derridin urunglar, eger siler Allah qa we axiret künige iman éytidighan bolsanglar, Allah ning dinining (ehkamini ijra qilishta) ulargha rehim qilmanglar, ularni jazalighan chaghda möminlerdin bir türküm kishi hazir bolsun [2]. Zina qilghuchi er peqet zina qilghuchi ayalni yaki mushrik ayalnila alidu, zina qilghuchi ayal peqet zina qilghuchi erge yaki mushrikkila tégidu, u (yeni zina) möminlerge haram qilindi [3]. Ippetlik ayallarni zina bilen qarilighan, (buning rastliqigha adil) töt guwahchini keltürelmigen kishilerni 80 derre urunglar (yeni birawgha zina bilen töhmet chaplighan herbir ademni qamcha we shuninggha oxshash nersiler bilen 80 ni urunglar, chünki ular efife ayallargha yalghandin töhmet chaplighan we kishilerning abruyini tökken ademlerdur), ularning guwahliqini (ular yalghanchiliq we töhmet chaplash meydanida ching turidighanla bolsa) hergiz qobul qilmanglar, ular pasiqlardur (yeni ular bohtan chaplashtin ibaret chong gunahni ishligenlikliri üchün, Allah ning itaitidin chiqquchilardur) [4]. Kéyin tewbe qilghan we (emellirini) tüzetkenler (yeni efife ayallargha qayta töhmet chaplimighanlar) buningdin mustesna (ularni kechürünglar, guwahliqini qobul qilinglar), chünki Allah meghpiret qilghuchidur (yeni bende tewbe qilip özini tüzetse, uni Allah meghpiret qilidu), tolimu méhribandur [5]. Xotunlirini zina bilen qarilighan we özliridin bashqa guwahchisi bolmighanlar guwahliq sözining rast ikenlikini delillesh üchün, Allah ning nami bilen töt qétim qesem qilsun [6]. Beshinchi qétimida: "eger yalghanchi bolsam manga Allah ning leniti bolsun" désun [7]. Xotun kishi érining yalghanchi ikenlikige Allah ning nami bilen töt qétim qesem ichse, jazagha tartilishtin saqlap qélinidu [8]. Beshinchi qétimida, u eger rastchillardin bolsa (yeni érimning gépi rast bolidighan bolsa) manga Allah ning ghezipi bolsun dep qesem qilidu [9]. Eger silerge Allah ning pezli we rehmiti bolmisa idi (choqum reswa bolattinglar), Allah tewbini bekmu qobul qilghuchidur, hékmet bilen ish qilghuchidur [10]. Shübhisizki, silerdin bir guruh Adem (aishege) bohtan chaplidi. Bu siler üchün yaman emestur, (sewr qilghanliqinglar bilen sawabqa érishidighanliqinglar üchün we aishe, sefwanlarning pakliqi ashkara bolidighanliqi üchün) belki yaxshidur, bohtan chaplighuchilardin kimning qanchilik gunahi bolsa, uninggha shunchilik jaza bérilidu, bohtanning chong qismini tarqatqan Adem (yeni abdullah ibn ubey) qattiq azabqa duchar bolidu [11]. Bohtanni anglighan chaghliringlarda er-ayal möminler némishqa özlirini yaxshi dep qarap, bu éniq bohtan démidi? [12]. Ular némishqa töt neper guwahchini keltürmidi? Guwahchilarni keltürelmigen iken, ular Allah ning neziride yalghanchi hésablinidu [13]. Silerge dunya we axirette Allah ning pezli we merhemiti bolmisa idi, bohtan chaplighininglar üchün elwette chong azabqa duchar bolattinglar [14]. Öz waqtida bohtanni tilinglar bilen tarqattinglar, bilmeydighan nersenglarni éghizinglargha aldinglar, uni sel chaghlidinglar, halbuki, Allah ning neziride, u chong gunahtur [15]. Uni anglighan chéghinglarda, némishqa mundaq sözlerni qilish bizge munasip emes, (i Allah!) sen paktursenki, bu chong bohtandur démidinglar [16]. Allah silerge nesihet qiliduki, eger mömin bolsanglar, hergiz qayta mundaq sözlerni qilmanglar [17]. Allah silerge (sheriet ehkamlirini we güzel edeb-exlaqlarni körsitip béridighan) ayetlerni bayan qilidu, Allah (bendilerge paydiliq ishlarni) obdan bilgüchidur, (tedbir qollinishta we sheriitini berpa qilishta) hékmet bilen ish qilghuchidur [18]. Möminler üstide yaman sözlerning tarilishini yaqturidighan ademler, shübhisizki, dunya we axirette qattiq azabqa qalidu, Allah (sirlarni we niyetlerni) bilip turidu, siler bilmeysiler [19]. Allah ning silerge pezli we merhemiti bolmisa idi (silerni qattiq jazalaytti), Allah shepqetliktur, nahayiti méhribandur [20]. I möminler! Sheytanning keynige kirmenglar, kimki sheytanning keynige kiridiken, sheytan uni qebih (söz-heriketler) ge, yaman ishlargha buyruydu, Allah ning silerge pezli we merhemiti bolmisa idi, silerdin héch Adem ebediy pak bolmas idi we lékin Allah xalighan bendisini pak qilidu, Allah silerning (sözliringlarni) anglap turghuchidur, (niyetliringlarni) bilip turghuchidur [21]. Aranglarda ehli kerem we döletmen bolghanlar xish-eqribalargha, miskinlerge we din yolida hijret qilghanlargha (bir nerse) bermeslikke qesem qilmisun, (ularning gunahini) epu qilsun, kechürsun, Allah ning silerge meghpiret qilishini yaqturmamsiler? Allah nahayiti meghpiret qilghuchidur, nahayiti méhribandur [22]. Yaman ishtin bixewer ippetlik mömin ayallargha qara chaplaydighanlar dunya we axirette choqum lenetke uchraydu (yeni Allah ning rehmitidin yiraq qilinidu), ular qattiq azabqa duchar bolidu [23]. Shu künde (yeni qiyamet künide) ularning tilliri, qolliri we putliri ularning qilmishliridin ularning ziyinigha guwahliq béridu [24]. Shu künde Allah ulargha toluq tégishlik jazasini béridu, ular Allah ning ashkara heq ikenlikini bilidu [25]. Yaman ayallar yaman erlerge layiqtur, yaman erler yaman ayallargha layiqtur, yaxshi ayallar yaxshi erlerge layiqtur, yaxshi erler yaxshi ayallargha layiqtur, ene shular ularning chaplighan bohtanliridin paktur, ular meghpirettin, (nazunémetlik jennetlerdiki) ésil riziqtin behrimen bolidu [26]. I möminler! Bashqilarning öylirige (kirishke) ijazet sorimighiche we öy igisige salam bermigiche kirmenglar, wez-nesihet élishinglar (yeni bu güzel exlaq-edebke emel qilishinglar) üchün bu (yeni ijazet sorap we salam bérip kirish ushtumtut kirishtin) silerge yaxshidur [27]. Eger bashqilarning öyliride héch Adem bolmisa silerge ijazet bérilmigiche kirmenglar, eger silerge qaytinglar déyilse qaytip kétinglar, qaytip kétish siler üchün eng yaxshidur, Allah silerning qilidighan emelliringlarni bilip turghuchidur [28]. Shexsiy turalghu bolmighan (yeni dukan-saraylargha oxshash) öylerge hajitinglar chüshüp kirsenglar, silerge héch gunah yoqtur Allah silerning ashkarilighininglarnimu, yoshurghininglarnimu bilip turidu [29]. Mömin erlerge éytqinki, (na mehremlerge) tikilip qarimisun, ewretlirini (zinadin) saqlisun, mundaq qilish ular üchün eng yaxshidur, Allah heqiqeten ularning qilmishliridin toluq xewerdar [30]. Möminlerge éytqinki, na mehremlerge tikilip qarimisun, ewretlirini yapsun, tashqi zinnetliridin bashqa zinnetlirini ashkarilimisun, léchekliri bilen kökreklirini yapsun, (tashqi zinnetliridin bashqa) zinnetlirini erliridin, atiliridin, ya qéyin atiliridin, ya oghulliridin, ya erlirining oghulliridin, ya öz qérindashliridin, ya qérindashlirining oghulliridin, ya hemshirilirining oghulliridin, ya dindash ayallardin, ya qol astidiki chörilerdin, ya xotunlargha éhtiyaji yoq xizmetchiler (yeni qéri, deldüsh bolghanliqtin jinsiy shehwiti yoqlar) din, ya ayallarning uyatliq jaylirini uqmaydighan (yeni balaghetke yetmigen) balilardin bashqa kishilerge körsetmisun, zinnetlirini kishilerge bildürüsh üchün ayaghlirini yerge urmisun, i möminler! Bextke érishishinglar üchün hemminglar Allah qa tewbe qilinglar [31]. Aranglardiki boytaq er, ayallarning we yaxshi qul we yaxshi chöriliringlarning béshini onglap qoyunglar; eger ular yoqsuz bolidighan bolsa (ularning yoqsuzluqi silerning ularning béshini onglap qoyushunglargha tosuq bolmisun), Allah ularni öz kerimi bilen bay qilidu, Allah ning (kerimi) kengdur, Allah bendilerning menpeitini bilgüchidur [32]. Öylinelmeydighanlar Allah ularni öz kerimi bilen bay qilghuche, özlirini ippetlik tutsun, qulliringlardin toxtam tüzüshni tileydighanlar (yeni xojisigha mueyyen pul-mal tölesh sherti bilen özining azad qilinishini tileydighanlar) bilen, eger ularning sadaqitini bayqisanglar, toxtam tüzünglar, silerge Allah ata qilghan mal-mülükning bir qismini (özlirini azad qilishqa yardem teriqiside) ulargha béringlar, eger silerning chöriliringlar ippetlik bolushni xalisa, bu dunyaning azghina mélini dep ularni pahishigha mejburlimanglar, kimki ularni pahishigha mejburlaydiken, mejburlan'ghandin kéyin Allah ularni meghpiret qilghuchidur, (ulargha)rehim qilghuchidur(yeni pahishigha mejburlan'ghanliqi üchün, Allah ularni jawabkarliqqa tartmaydu, mejburlighuchilarni qattiq jazalaydu) [33]. (i möminler!)biz silerge roshen ayetlerni, silerdin ilgiri ötken ümmetlerdin misallarni we teqwadarlar üchün wez - nesihetlerni shek - shübhisiz nazil qilduq [34]. Allah asmanlarning we zéminning nuridur, Allah ning (mömin bendisining qelbidiki)nuri xuddi (chiraq qoyidighan) tekchige oxshaydu, uningda chiraq bardur, chiraq shishining ichididur, shishe goya nurluq yultuzdur, chiraq mubarek zeytun derixining (yéghi) bilen yorutulghan, u (yeni zeytun derixi) sherq tereptimu emes, gherb tereptimu emes (sehrada ochuqchiliqta bolup, kün boyi uninggha kün nuri chüshüp turidu, shuning bilen uning méwisi piship yétilgen bolidu), yéghi (eng süzük bolidu, süzüklükidin) ot tegmisimu yorup kéteyla dep qalidu, (ot bilen yorutulsa) nur üstige nur qoshulidu, Allah xalighan kishini uning nurigha (yeni qur'an'gha) (egishishke) muweppeq qilidu, Allah (ibret alsun dep) kishilerge misallarni (ularning pemige yéqinlashturup) bayan qilidu, Allah hemme nersini bilgüchidur [35]. Allah ning ulughlinishi we ismining yad étilishi buyrulghan mesjidlerde (möminler) etigen - axshamda tesbih éytip turidu [36]. Ular shundaq erlerki, soda-sétiq ularni Allah ni zikir qilishtin, namaz öteshtin, zakat bérishtin gheplette qaldurmaydu, ular dillar we közler qalaymiqanliship kétidighan kün (yeni qiyamet küni) din qorqidu [37]. Allah ni özlirining qilghan yaxshi emellirige mukapat bersun we özining pezlidin ashurup bersun dep (ular shundaq ibadetlerni qilidu) Allah xalighan ademge hésabsiz riziq béridu [38]. Kapirlarning (yaxshi emel dep oylighan) emelliri bayawandiki serabqa oxshaydu, teshna Adem uni su dep guman qilidu, uning yénigha kelse héch nerse körünmeydu (yeni su körmeydu), u Allah ning öz (emelining) yénida (küzitip turghuchi) ikenlikini bayqaydu, Allah uning qilmishigha tégishlik jaza béridu, Allah téz hésab alghuchidur [39]. Yaki ularning (yaxshi dep guman qilghan) emelliri chongqur déngizdiki qarangghuluqqa oxshaydu, uni (yeni déngizni) qatmuqat dolqunlar we dolqunlarning üstidiki qara bulutlar qaplap turidu. (mana bu) qatmuqat qarangghuluqlardur, (bu qarangghuluqqa giriptar bolghuchi) qolini uzatsa barmaqlirini körelmeydu, Allah nur ata qilmisa, kim bolmisun, nurni körelmeydu (yeni Allah hidayet qilmighan Adem hergiz hidayet tapmaydu) [40]. Allah qa asmanlardiki we zémindikilerning we qanatlirini kergen halda (uchup kétiwatqan) qushlarning tesbih éytidighanliqini sen bilmemsen? Allah her(mexluq) ning duasini we tesbihini bilidu, Allah ularning qilidighan ishlirini toluq bilgüchidur [41]. Asmanlarning we zéminning padishahliqi Allah qa xastur, (xalayiqning) axir qaytidighan jayi Allah ning dergahidur [42]. Körmemsenki, Allah bulutlarni heydeydu, andin ularni bir - birige qoshidu, andin ularni toplaydu, shuning bilen bulutning arisidin yamghur yaghqanliqini körisen, Allah asmandiki taghdek bulutlardin möldür yaghduridu, uni Allah xalighan ademge yetküzidu (yeni uning bilen xalighan ademning ziraiti, méwisi we charwilirigha ziyan yetküzidu) we uning (ziyinidin) xalighan ademni saqlaydu, chaqmaqning yoruqi (qarighuchilarni) közliridin ayriwetkili tas qalidu [43]. Allah kéche bilen kündüzni almashturup turidu, buningda eqil igiliri üchün elwette ibret bar [44]. Allah her bir jandarni sudin yaratti, ularning bezisi qorsiqi bilen mangidu, bezisi ikki put bilen mangidu, bezisi töt put bilen mangidu, Allah xalighan mexluqatlarni yaritidu, Allah heqiqeten her nersige qadirdur [45]. Shübhisizki, biz roshen ayetlerni nazil qilduq, Allah özi xalighan kishilerni toghra yolgha bashlaydu [46]. (munapiqlar) "Allah qa we peyghemberge iman éyttuq we ita’et qilduq" déyishidu, andin ulardin bir jamae shuningdin (yeni imanni dewa qilghandin) kéyin, (sheriet hökmidin) yüz örüydu, ular (heqiqette) mömin emes [47]. Ularning arisida (peyghember) höküm chiqirish üchün, ular Allah ning we peyghemberning (hökmige) chaqirilsa, ulardin bir jamae (peyghemberning aldigha hazir bolushtin) bash tartidu [48]. Eger heqiqet ularning teripide bolidighan bolsa (peyghember eleyhissalamning heq höküm chiqiridighanliqni bilidighanliqliri üchün), peyghemberge boysun'ghan halda kélishidu [49]. Ularning dillirida (munapiqliq) illiti barmu? Ya) Muhemmed eleyhissalamning peyghemberlikidin) gumanlinamdu? Ya Allah ning we uning peyghembirining ulargha adil bolmasliqidin qorqamdu? Yaq, ular (resulullahning hökmidin bash tartqanliqliri üchün) zalimdur [50]. (peyghember) möminlerning arisida höküm chiqirish üchün, ular Allah qa we uning peyghembirige chaqirilghan chaghda ular: "angliduq we ita’et qilduq déyishliri kérek, mana shundaq kishiler meqsetke érishküchilerdur [51]. Allah qa we uning peyghembirige ita’et qilghan Allah tin qorqqan we uninggha teqwadarliq qilghan kishiler bextke érishküchilerdur [52]. (munapiqlar) eger sen ularni (jihadqa) chiqishqa emr qilsang, choqum chiqidighanliqigha Allah bilen küchlük qesem qilidu. Éytqinki, "qesem qilmanglar, (qesiminglar yalghan, silerdin telep qilinidighini) sadaqetlik bilen ita’et qilishtur, Allah silerning qilmishliringlardin heqiqeten xewerdardur" [53]. Éytqinki: "Allah qa ita’et qilinglar, peyghemberge ita’et qilinglar, eger ular (Allah qa ita’et qilishtin) bash tartsa, peyghemberning elchilikni yetküzüsh mes'uliyiti bar, silerning ita’et qilish mes'uliyitinglar bar, eger peyghemberning (emrige) ita’et qilsanglar, hidayet tapisiler, peyghemberning peqet chüshinishlik qilip tebligh qilish mes'uliyiti bar" [54]. Allah ichinglardiki iman éytqan we yaxshi emellerni qilghan kishilerge, ulardin burun ötkenlerni zéminda hökümran qilghandek, ularnimu choqum hökümran qilishini, ular üchün tallighan dinini choqum mustehkem qilip bérishni we ularning qorqunchisini amanliqqa aylandurup bérishni wede qildi, ular manga ibadet qilidu, manga héch nersini shérik keltürmeydu, shu wedidin kéyin kapir bolghanlar Allah ning itaitidin chiqquchilardur [55]. Allah ning rehmitige érishishinglar üchün namaz oqunglar, zakat béringlar, peyghemberge ita’et qilinglar [56]. Kapirlarni zéminida Allah ning azabidin qéchip qutulalaydu dep oylimighin, ularning jayi dozax bolidu, dozax némidégen yaman jay! [57]. I möminler! Silerning qulliringlar, chöriliringlar we ichinglardiki balaghetke yetmigen balilar namaz bamdattin burun, chüshte (uxlash üchün) kiyiminglarni salghan chéghinglarda we xuptendin kéyin (mushundaq) üch waqitta (yéninglargha kirse) silerdin ijazet sorisun, (bu) üch waqit silerning ewritinglar (échilip qalidighan waqittur), bu üch waqittin bashqa waqitlarda (ular silerge kirse) silergimu, ularghimu héch gunah bolmaydu, siler bir-biringlar bilen bérish-kélish qilip turisiler, Allah silerge ayetlerni (yeni sheriet ehkamlirini) ene shundaq bayan qilidu, Allah hemmini bilgüchidur, hékmet bilen ish qilghuchidur [58]. Kichik baliliringlar balaghetke yetkende, ular ilgirikiler (yeni chonglar kirishte) ijazet sorighandek, (öyge kirishte hemme waqit) ijazet sorisun, Allah ayetlirini (dinning ishlirini) silerge shundaq bayan qilidu, Allah hemmini bilgüchidur, hékmet bilen ish qilghuchidur [59]. Yatliq bolushni xalimaydighan yashan'ghan ayallar zinnetlirini ashkarilimighan halda (rida, nimchigha oxshash) tashqi kiyimlirini séliwetse (erlerning aldida adettiki kiyimliri bilen yürse), héch gunah yoqtur, tashqi kiyimlirini séliwétishtin saqlansa ular üchün yaxshidur Allah hemmini anglap turghuchidur, bilip turghuchidur [60]. (jihadqa chiqalmisa) emagha gunah yoqtur, tokurgha gunah yoqtur, késelge gunah yoqtur. (i insanlar!) siler öz öyliringlarda (yeni erliringlarning, ayalliringlarning öyliride) atiliringlarning öyliride, aniliringlarning öyliride, qérindashliringlarning öyliride, hemshirenglarning öyliride, ya atanglarning qérindaishlirining öyliride, atanglarning hemshirilirining öyliride, ya ananglarning qérindashlirining öyliride, ya ananglarning hemshirilirining öyliride, ya siler achquchlirini bashquridighanlarning öyliride (yeni öy igisi sirtqa chiqip kétip, öy bilen achquchni silerge tapshurghanlarning öyliride), ya dostliringlarning öyliride (ijazetsiz) birer néme yésenglar gunah yoqtur, siler topliship yésenglarmu, ya yekke yésenglarmu gunah yoqtur, siler öylerge kirgen chéghinglarda özünglargha (yeni öydiki kishilerge) Allah belgiligen mubarek, pak salamni béringlar, (yeni essalamu eleykum denglar) Allah silerni chüshensun dep ayetlerni mushundaq bayan qilidu [61]. Allah qa we uning peyghembirige iman éytqan kishiler kamil möminlerdur, ular (musulmanlargha paydiliq) bir ish üstide (meslihetlishish üchün) peyghember bilen jem bolghan chaghlirida, peyghemberdin ijazet sorimighiche kétip qalmaydu, sendin ijazet soraydighanlar Allah qa we uning peyghembirige iman éytidighan kishilerdur, bezi shexsiy ish üchün ular sendin ijazet sorisa, ularning ichidin sen xalighan ademlerge ijazet bergin, ulargha sen Allah tin meghpiret tiligin, Allah heqiqeten nahayiti meghpiret qilghuchidu, nahayiti méhribandur [62]. (i möminler!) peyghemberni siler bir-biringlarni chaqirghandek chaqirmanglar, silerdin (peyghemberning söhbitidin) asta sughurulup ghippide chiqip ketkenlerni Allah elwette bilidu, peyghemberning emrige xilapliq qilghuchilar (dunyada chong bir) pitnige yoluqushtin, ya (axirette) qattiq bir azabqa duchar bolushtin qorqsun [63]. Bilinglarki, asmanlardiki we zémindiki nersilerning hemmisi Allah ningdur (yeni Allah ning mülkidur, Allah ning mexluqatidur, Allah ning teserrupi astididur), Allah silerning emeliy ehwalinglarni bilip turidu, bendiler Allah ning dergahigha qayturulidighan künde (yeni qiyamet künide) Allah ularning qilghan ishlirini ulargha éytip béridu, Allah hemme nersini bilgüchidur [64].
Munderijige Qaytimen
Labels: 24-Süre Nur
